Foto: Oxfam België

De koffieboeren wereldwijd kreunen al jaren onder het dubbele juk van de volatiele marktprijs en de klimaatverandering. Koffie kan alleen in de zogeheten bean belt geteeld worden; de gordel tussen de twee Keerkringen. De struik is kieskeurig en gevoelig: temperatuurschommelingen, wisselende regenval, te warm, te koud … De effecten ervan op de teelt kunnen ei zo na rampzalig zijn. Agro-ecologie biedt een oplossing om de kwetsbare koffievelden te beschermen en sterk te maken tegen veranderende klimatologische omstandigheden. Oxfam Belgiës Congolese koffiepartner Muungano gooide daarom drie jaar geleden het roer om: ze investeerden in agro-ecologische en duurzame teelttechnieken.

Hoe koffieboeren kampen met de klimaatverandering

In 2017 kwam het Partnerfonds van Oxfam België de Peruviaanse koffiecoöperatie Norandino te hulp. De klimaatverandering had hevige regenval veroorzaakt, in een streek die hier niet eerder mee geconfronteerd werd. Infrastructureel zijn de dorpen, velden en wegen hier geenszins op voorbereid. Modderstromen spoelden wegen en velden weg, zo ook de koffievelden. In een interview met Oxfam-Wereldwinkels getuigt koffieboer Santiago Paz over de klimaatverandering: ‘Voor de koffieteelt zijn de gevolgen ervan dramatisch. Door de hevige regenval en de overstromingen kregen onze struiken koffieroest en de oogst was bijgevolg naar de vaantjes.’

"De boeren plantten simpelweg inheemse bomen en hagen aan op de bestaande koffievelden, die zorgen voor schaduw en bescherming en die uitdroging, erosie en verarming van de bodem voorkomen."

Waarom een eerlijke koffieprijs dus belangrijk is? Mits boeren voldoende betaald krijgen, kunnen ze de opbrengst investeren in nieuwe, duurzame teelttechnieken. Technieken die bodemerosie voorkomen, zodat modderstromen kunnen vermeden worden. Technieken die de koffievelden beschermen tegen extreme droogte, hitte, wind en regenval, door het aanplanten van natuurlijke beschutting. Met andere woorden: agro-ecologische technieken.

 

Congo-koffie uit agro-ecologische teelt, dat smaakt nog beter!

Dat het anders kan – en moet – bewijst de Congolese coöperatie Muungano. Voor de coöperatie is de vruchtbare, maar politiek onstabiele Kivustreek thuis. In de Kivustreek rommelt het wel eens. In dit gebied vlakbij de Rwandese grens vechten rebellengroepen al jaren om waardevolle mineralen en grondstoffen. Maar de rechtstreekse handel in fairtradekoffie kan voor Congo een motor van socio-economische ontwikkeling zijn.

Sinds 2011 is Muungano daarom partner van Oxfam België. Drie jaar geleden besloot de coöperatie – Muungano betekent ‘samen’ in het Swahili – met de hulp van het Partnerfonds van Oxfam België te investeren in duurzame teelttechnieken. Hier kwamen geen dure ingrepen of prijzige, externe adviseurs aan te pas. De boeren plantten simpelweg inheemse bomen en hagen aan op de bestaande koffievelden, die zorgen voor schaduw en bescherming en die uitdroging, erosie en verarming van de bodem voorkomen. De nieuwe planten dragen ook andere vruchten en fruit, goed voor de diversificatie van inkomsten én gezond eten. Chemische meststoffen en synthetische pesticiden worden geweerd.

Zichtbare impact

Om de impact van die investeringen te kunnen zien en meten, wordt alles nauwkeurig bijgehouden in een schrift. De aanplantingen, de gemaakte kosten, de opbrengsten. En wat blijkt? Sinds de omschakeling naar agro-ecologische koffievelden is de productie met 50 % toegenomen. Dat de teelt ook kan verkocht worden als ‘biokoffie’ en bijgevolg meer opbrengt aan de kassa, werkt ook aanstekelijk voor alle leden van de coöperatie. Muungano stuurt daarom eigen medewerkers op pad om de leden in groep te inspireren en te begeleiden.

Bijkomend voordeel? De betere prijs dankzij de agro-ecologische investeringen heeft een zichtbare impact, en niet enkel op de koffievelden. Zo tref je geen kinderarbeid aan in de velden van Muungano. Onderwijs is een topprioriteit voor elke koffieboer hier, en schoolkosten krijgen voorrang bij de bestedingen.

Dit portret is afkomstig van Oxfam Wereldwinkels, één van de partnerorganisaties van Voedsel Anders. Op de website www.oxfamwereldwinkels.be vind je meer informatie.

Foto & video: Oxfam België. 

 

Groeiende beweging voor agro-ecologie

Volg Voedsel Anders Vlaanderen: 

Met de steun van:Logo steun Vlaanderen