De gemiddelde levensstandaard in Indonesië is de laatste decennia sterk gestegen. Helaas ging de economische groei ten koste van het milieu. Bossen werden massaal gekapt en veel landbouwgronden zijn uitgeput. Tussen 2000 en 2012 verdween in Indonesië ruim 60.200 km² aan regenwoud. Dat is tweemaal de oppervlakte van België.

De provincie Jambi, op het eiland Sumatra, is één van die door ontbossing geteisterde regio’s. De ontbossing wordt veroorzaakt door de grote vraag naar tropisch hout in Indonesië en wereldwijd, en door de steeds verschuivende landbouwgrens, vooral ten voordele van palmolieplantages. Tegelijkertijd is Jambi ook een regio met een unieke biodiversiteit. Zo is het Kerinci Seblat National Park -een van de belangrijkste natuurreservaten van Indonesië- onder andere het woongebied van de bedreigde Sumatraanse neushoorn.

Firman Supratman, koffie-expert bij Rikolto in Indonesië: "Onze uitdaging? Van agro-ecologie een aantrekkelijk bedrijfsmodel maken."

Van boer tot bosbeheerder

Firman Supratman is de coördinator van het programma 'Geld voor ecosysteem-diensten' van Rikolto in Indonesië. Hij leidt de koffieboeren op tot solide zakenpartners én beheerders van de bossen. "Landbouw in de regio plaatst een enorme druk op dit reservaat, maar biedt ook werkgelegenheid aan 45% van de bevolking. Boeren vertellen dat ze moeten stoppen met het kappen van woud, werkt niet. Hun inkomen is al zo laag, dus ze zullen hun stuk land zullen blijven uitbreiden waar ze kunnen, en dus het regenwoud kappen."

Hoe kunnen landbouw en het behoud van het regenwoud dan wel hand in hand gaan? Rikolto ondersteunt koffieboeren om hun landbouwpraktijken te verbeteren. Zo krijgen ze hun productiviteit en de kwaliteit omhoog, zonder extra land in gebruik te nemen. De koffieboeren waarmee Rikolto samenwerkt verbouwen vooral Robusta-koffie.

Rikolto experimenteert ook met betaling voor ecosysteemdiensten in de koffieteelt. Boeren krijgen – financiële of andere – beloningen voor het toepassen van duurzame landbouwpraktijken, die bijdragen aan het behoud van hun leefomgeving. Firman: "Het kan bijvoorbeeld gaan om een premium prijs, zaailingen voor schaduwbomen, investeringen in lokale infrastructuur, … Overheidspartners of bedrijven die ook baat hebben bij het behoud van ecosystemen betalen de vergoedingen."

Uitdagingen

Er zijn heel wat uitdagingen. Het Merangin-district is erg afgelegen, waardoor de verkoopkanalen beperkt zijn. Een degelijk inkomen uit het koffieteelt halen is dus moeilijk. Voor de privé-sector is het ongewoon om op een alternatieve manier bij te dragen aan het behoud van biodiversiteit en het tegengaan van ontbossing. Rikolto heeft strategieën ontwikkeld om die problemen tegen te gaan. Ze verbinden boerenorganisaties met kopers op de Indonesische markt. Ze zetten systemen op waarbij de bedrijven die de koffie opkopen, boeren ook belonen voor hun leefomgeving. Tot slot werken ze ook samen met lokale overheden en bedrijven om de duurzaamheid van het systeem op lange termijn te garanderen.

Dit portret is afkomstig van Rikolto, één van de partnerorganisaties van Voedsel Anders. 

Foto: Rikolto.

 

 

 

Groeiende beweging voor agro-ecologie

Volg Voedsel Anders Vlaanderen: 

Met de steun van:Logo steun Vlaanderen