Foto: Ferme Larock, Thomas Louapre voor Boeren & Buren

Aan de rand van een klein landweggetje in Luik, kondigt een verkeersbord in de vorm van een fluo-potlood aan: graag trager rijden, je bent vlakbij een school. We zijn aangekomen op onze bestemming. Op school, op de boerderij. In het leslokaal voor biodynamische landbouw, in het eigen zwembad dat gemaakt werd van strobalen en dekzeilen. Bij Louis, Eline, Aurore, Zoé, Cyrille, Laurence, Peter en hun kinderen. We zijn op de boerderij van Larock. Louis Larock staat klaar om ons te ontvangen. Zijn sikje dat bij dat van de geitjes past, zijn houding vol van energie, zijn karakter en charisma zijn innemend.

Bio én biodynamisch

Louis is een joviaal type. Hij haalt regelmatig de schrijver Johann Wolfgang Goethe en de pedagoog Rudolf Steiner aan als hij uitlegt wat hem ertoe bracht om de boerderij verder te zetten. Het is een familiebedrijf dat al bestaat sinds 1927. “Ook al ben ik hier opgegroeid, ik heb eerst een andere weg gekozen”, vertelt hij. “Ik ging filosofie studeren. Maar na mijn studie stelde ik mezelf veel vragen over het leven, over de realiteit en het belang van de poëzie. Ik vroeg me af of poëzie moet worden gebruikt om dingen te verbloemen, als vorm van escapisme, of dat ze net het omgekeerde zou moeten doen, en een deel van de waarheid moet vertellen.”

De jonge student in volle existentiële crisis vindt een antwoord op de boerderij van Baré, niet ver van Namen. Daar doet het team al jaren aan biodynamische landbouw in de geest van oprichter Steiner. “Het is geen wetenschappelijke discipline, maar wel één die onze emotionele beleveniswereld alle recht aandoet”, legt Louis uit. “Ik verdiepte me in de fundamenten van de biodynamische landbouw en vond daarin veel antwoorden. Toen pas heb ik de familieboerderij overgenomen.”

Louis: Individualiteit lokt individualisme uit’, schreef Goethe. Maar hier in Ferme Larock lokt het collectief het collectieve uit

Drieëndertig jaar later zit Louis aan een tafel onder één van de grote bomen van het 25 hectare grote landgoed. Hij vertoeft in het gezelschap van Victoria, een peuter van 23 maanden, die later misschien wel zelf voor de boerderijschool kiest. Een merrie passeert, het is Vinka, die voor educatieve doeleinden gehouden wordt. Peter, een groenteteler, begroet ons en gaat naar zijn veld. Een groep jongeren die een opleiding volgen, vestigen zich in de gemeenschappelijke ruimte. Het weer is prima. Mensen, dieren en planten leven harmonieus samen. Er beweegt iets in Larock.

Het collectieve cultiveren

“De familieboerderij van Louis is intussen geëvolueerd naar een biodynamische boerderij waar zeven mensen hun inkomen mee verdienen”, zegt Peter, die de anderhalve hectare tuinbouw beheert terwijl zijn partner kruiden verbouwt. Ook de voormalige leraar speciaal onderwijs woont ter plaatse. Zijn kinderen gingen naar de Steiner-Waldorf school die 5 jaar geleden werd opgericht.

“In onze kleuterschool laten we kleuters zich op hun eigen tempo ontwikkelen,” zegt Peter. “Één keer per week koken de leerlingen van 2 tot 6 jaar, we laten hen ook helpen in de moestuin en elke ochtend begint met een wandeling op de boerderij”, vertelt Eline, die deze school heeft opgericht. “Dit ochtendritueel maakt het mogelijk om iedereen samen tot rust te brengen.” Peter werkt ook met jongeren met autisme. Elke woensdag komen zij meewerken op het veld. “De boerderij is georganiseerd als een agrarisch ecosysteem”, legt hij uit. “De 25 hectare vormen een geheel en moeten zelfvoorzienend zijn. Concreet geloofde Steiner dat landbouw bedreven moest worden op zelfvoorzienende boerderijen die zo min mogelijk interventie van buitenaf nodig hebben.

Louis: Hoe moeten we ons voortbestaan garanderen als er elke week een veertigtal kleine bedrijven in België verdwijnen?

20191009 larock sfeerbeeld

 

Die autonomie is overal te voelen. De boerderij verbouwt granen voor de dieren, de mest van de dieren wordt gebruikt om de gewassen te bemesten…. Op vlak van productie is er een overvloed. Er zijn melk- en vleeskoeien, varkens, kippen en geiten. Er worden groenten geteeld, maar ook kruiden en bessen. Er is een kaasmakerij, een boomgaard, bijenkorven en een winkel om dit alles zo lokaal mogelijk te verkopen. “In ons project moeten we ook de mens cultiveren”, vervolgt de groenteteler. “Dit fundamentele aspect wordt weerspiegeld in ons boerderijmanifest: sociale relaties willen we op een open en dynamische manier ontwikkelen, er is ruimte voor persoonlijk initiatief en projecten waar iedereen het beste van zichzelf kan geven en tegelijkertijd kan bijdragen aan een gemeenschappelijk project.”

“Concreet luncht het team altijd samen. Elk van hen kookt om de beurt voor de anderen. Op vrijdag overleggen we altijd samen hoe we de volgende week gaan organiseren. En elke twee maanden nemen we ook even de tijd zodat iedereen kan vertellen wat er weegt, zonder dat daar noodzakelijk reacties op moeten komen.”, zegt Peter. “Iedereen krijgt de gelegenheid om iets of iemand te bedanken. Tot slot kunnen ze ook aangeven wat ze betreuren. Op dit moment wil ik bijvoorbeeld de geest van de plaats bedanken en ik betreur het dat ik ongeduldig ben om te komen waar ik heen wil.” Louis is heel blij met het Larock-avontuur: “Het is precies wat ik in gedachten had.”

Gronden van de gemeenschap

Vandaag wordt deze zestigjarige nog steeds geplaagd door grote existentiële vragen, maar blijft hij ervoor gaan. Een van de vraagstukken die snel moet worden opgelost is de overgang van particulier eigendom naar collectief land. “Hoe moeten we het voortbestaan van Larock garanderen als er elke week een veertigtal kleine bedrijven in België verdwijnen?” Ze vonden daar een antwoord op in samenwerking met Terre-en-vue. Dat is een Waalse beweging om de toegang tot betaalbare grond voor landbouwers te faciliteren. Zo hebben de afgelopen maanden particulieren het land van Larock gekocht om dit project te kunnen verder zetten en te garanderen dat het nooit onderhevig wordt aan speculatie."

“Mijn wens is dat Larock uitgroeit tot een boerderij die wordt ondersteund door een sociale gemeenschap”, besluit Louis. “We zijn er nu bijna. Dankzij een honderdtal medewerkers zal Larock binnenkort de status van een gemeenschappelijk goed krijgen. ‘Individualiteit lokt individualisme uit’, schreef Goethe. Maar hier in Larock lokt het collectief het collectieve uit!”

Dit portret is afkomstig van Boeren en Buren, een van de partnerorganisaties van Voedsel Anders. Lees meer verhalen over boeren en consumenten op de blog van Boeren en Buren, Zin!

Foto’s: © Thomas Louapre voor Boeren & Buren

Groeiende beweging voor agro-ecologie

Volg Voedsel Anders Vlaanderen op