Yachik, is het gemeenschappelijke handelsmerk van kleinschalige boerenorganisaties uit Pedro Moncayo en Cayambe, allebei landelijke provincies in het noorden van Ecuador. Met hun agro-ecologische producten hebben de boeren van Yachik een belangrijke troef in handen die ze kunnen uitspelen op bestaande markten of op markten die ze zelf organiseren.

Carmen Alcocer is een agro-ecologische landbouwer die haar groenten en fruit verkoopt op de stedelijke boerenmarkten: “Al sinds ik een kind was, hield ik ervan om in de grond te wroeten, te zaaien en groenten te telen. Zolang ik me kan herinneren, probeer ik elke opleiding in het dorpscentrum te volgen. Ik volgde les over het kweken van cavia’s, varkens, wormen…”, antwoordt Carmen als we haar vragen waarom ze boerin is geworden. Gepassioneerd door het wonder van elke dag, dat landbouw is. Een passie die ze elke dag verder ontwikkeld in haar land, Ecuador.

28 jaar geleden, ging Carmen werken in het kinderverblijf van boerenorganisatie UCCOPEM, waarbij pakweg 4.000 boerenfamilies zijn aangesloten. “Daar leerden we hoe je moet zaaien, hoe je zaailingen opkweekt, … Het was mijn eerste stap om actief te worden in de organisatie.

Carmen, agro-ecologisch boerin: “Onze bodem gezond houden is een werk van lange adem dat nu zijn vruchten begint af te werpen."

Werk van lange adem

“15 jaar geleden vormde ik een groep van boeren die samen groenten wilden gaan telen. We begonnen met citroenen en met wat we van onze fruitbomen konden oogsten. Maar de markt werkte tegen ons. Als we naar de markt gingen, moesten we onze producten bijna gratis weggeven.”

Vandaag teelt Carmen voornamelijk mäis, gerst en groenten. In een kwetsbaar ecosysteem moet dat met de grootste zorg gebeuren. “Op het veld maakte ik een ‘levende omheining’ van bomen en struiken die de groenten beschermt tegen de wind en tegelijk het water vasthoudt. Onze bodem gezond houden is een werk van lange adem. Jarenlang zorgvuldig alle resten composteren tot humus en bokashi, begint nu zijn vruchten af te werpen.“

Toch zijn de uitdagingen waarmee Carmen en haar collega-boeren moeten afrekenen niet min. “Genoeg water vinden om onze akkers te irrigeren is een voortdurende zorg. De regen blijft dikwijls uit. Daarom hebben we een waterreservoir gebouwd om het regenwater doorheen het jaar op te vangen en te stockeren. De irrigatiekanalen naar de velden liggen er. Wat nog ontbreekt is een speciale folie, geomembraan, om het reservoir af te dichten.

Een andere uitdaging is onze eigen tijdsinvestering. “Het werk op de boerderij slorpt ons helemaal op”, vertelt Carmen. “Al onze boeren hebben elke dag veel taken, zoals het zorgen voor de dieren en het werk op het veld, dus een werkdag is zo voorbij. Mijn dochters en mijn echtgenoot helpen me veel, anders zouden we het werk niet rond krijgen. Als ik wat budget heb, wil ik investeren in een tractor om het werk te verlichten.”

Carmen: “We werken samen met, Quitu en Zazu, twee Ecuadoraanse restaurants met een goede reputatie die werken met onze lokale, agro-ecologische producten.”

201907 VA Rikolto Boer ontmoet stad 2

 

Markten en restaurants

Maar dé grootste uitdaging blijft het vinden van goede markten om onze hoogwaardige producten te verkopen aan eerlijke prijzen. “Yachik telt nu bijna 150 boeren, waaronder leden van boerenorganisatie UCCOPEM en boeren uit Cambaye. Rikolto biedt ons technische ondersteuning bij het verbeteren van het productieproces, de verwerking na de oogst, de opslag en transport van eindproducten én de toegang tot nieuwe markten en klanten.

Yachik is steeds op zoek naar nieuwe afnemers die op dezelfde golflengte zitten. Zo’n afnemers zijn bijvoorbeeld Quitu en Zazu, twee Ecuadoraanse restaurants met een goede reputatie. “Beide restaurants staan bekend omwille van het gebruik agro-ecologische producten, maar ook omwille van hun gevarieerd aanbod van gerechten uit de hedendaagse Ecuadoraanse keuken”, zegt Carmen. “In het restaurant Quitu kregen we zelfs ruimte voor een boerenmarkt waar we met de Yachik-boeren wekelijks onze producten verkopen.”

Dat vooraanstaande chefs kiezen voor hun groenten, is niet alleen goed voor de reputatie van de boeren achter Yachik, maar ook voor hun portemonee.

Carmen: “Op de conventionele markt krijgen we één dollar voor 5 kroppen sla, terwijl we op de boerenmarkt van Yachik één krop sla verkopen voor 50 of 70 cent.”

201907 VA Rikolto Boer ontmoet stad 1

 

Biologisch geteeld, eerlijke prijs

“Op de conventionele markt met tussenpersonen krijgen we één dollar voor 5 kroppen sla,” rekent Carmen, “terwijl we bij Yachik één krop sla verkopen voor 50 of 70 cent. Omdat onze groenten biologisch geteeld zijn is dat laatste nog altijd een redelijk goede prijs voor de consument.”

Om de producten van Yachik nog beter te presenteren en te verkopen, werkte Rikolto mee aan het opzetten van Yoorganic, een markt die op donderdag wordt gehouden in Cumbaya, ten oosten van Quito. Daarnaast vinden de inwoners van Quito nu ook elke vrijdag de producten van Yachik op de agro-ecologische markt. Het is de bedoeling om deze locatie te laten uitgroeien tot een alternatieve plek om lokale, gezonde, hoogwaardige, vaak biologische, producten tegen eerlijke prijzen op de markt te brengen.

Het initiatief kreeg de steun van verschillende overheidsinstanties die er een manier in zien om de lokale economie te promoten en tegelijk de band tussen stad en platteland te versterken. Gehoopt wordt dat dit het startpunt kan zijn van een netwerk van vergelijkbare markten en beurzen op nationaal niveau.

Carmen blijft er voorlopig nuchter bij. Ze weet hoeveel werk er nog in het verschiet ligt. “Stedelijke klanten zijn veeleisender op het gebied van de presentatie van de producten en vragen een meer klantgerichte instelling van de boeren. Rikolto en Yachik bieden onze mensen die verantwoordelijk zijn voor de verkoop daarom trainingen aan in logistiek, marktmanagement, omgaan met klanten… We zijn er klaar voor.”

Dit is een portret van Rikolto/Vredeseilanden, één van de partners van Voedsel Anders.

fotografie: Rikolto

Groeiende beweging voor agro-ecologie

Volg Voedsel Anders Vlaanderen op