Veehouder Francis Lokut

Veeteelt en milieu kunnen perfect hand in hand gaan. Een mooi voorbeeld hiervan is het pastoralisme, een traditionele vorm van veeteelt die bijdraagt aan het natuurlijke evenwicht en het behoud van biodiversiteit. Maar deze levenswijze staat wereldwijd onder druk, getuigt Francis Lokut, een veeboer uit Oeganda.

Veeboeren worden vaak met de vinger gewezen voor tal van milieuproblemen. Denk maar aan de klimaatverandering door de uitstoot van broeikasgassen en de milieuverontreiniging door de hoge mestproductie. Maar deze problemen zijn niet eigen aan veeteelt op zich. Ze zijn het gevolg van de intensivering van het productieproces. Daarbij worden grondstoffen op een intensieve manier gebruikt, ligt het energieverbruik hoog en ontstaan mestoverschotten. Met andere woorden: intensivering maakt van veeteelt een energievretende activiteit.

Als boerderijdieren opnieuw grazen in plaats van geïmporteerde soja eten, daalt de uitstoot van broeikasgassen meteen.

Geïmporteerd veevoer

Dat steeds meer energie nodig is bij intensieve veeteelt, heeft onder meer te maken met het veevoer. Koeien krijgen maïs en proteïnerijke gewassen zoals soja, die meestal ingevoerd worden uit Latijns-Amerika. Daar worden grote stukken regenwoud gekapt om plaats te maken voor eindeloze sojavelden. Bomen, en het regenwoud in het Amazonegebied in het bijzonder, zijn essentieel in de strijd tegen de klimaatverandering, want ze nemen CO2 op. Als boerderijdieren opnieuw grazen in plaats van geïmporteerde soja eten, daalt de uitstoot van broeikasgassen meteen.

Vee kan dus perfect op een agro-ecologische manier gehouden worden. Een goed voorbeeld hiervan is ongetwijfeld het pastoralisme, één van de oudste agro-ecologische veeteeltsystemen wereldwijd. Het principe is simpel: veehouders trekken rond met hun kudde kamelen, geiten, koeien of schapen op zoek naar gebieden waar de dieren kunnen grazen en drinken. “Zo onderhoudt het vee de weilanden”, legt Francis Lokut uit. “Ze eten zaden en planten en verspreiden ze opnieuw via hun vacht en mest. Met hun hoeven woelen ze de aarde om, zodat de zaden beter ontkiemen en de bodem beter het regenwater opneemt. Het grazende vee zorgt voor natuurlijke bemesting en de oogstresten van de akkerbouw dienen als voer. Onze kuddes maken op die manier deel uit van de natuurlijke cyclus.”

Onze veeteelt past perfect binnen het agro-ecologische plaatje: mens, dier en aarde zorgen hier voor een natuurlijk evenwicht.

Droge gebieden

Pastoralisme komt het meest voor in droge en semidroge gebieden. In de Hoorn van Afrika, in landen zoals Djibouti en Somalië, zorg het veeteeltsysteem voor bijna 90% van het bnp. Meer dan 200 miljoen families zoals die van Francis, halen er hun voedsel en inkomsten uit. “In onze regio is het de meest logische en efficiënte manier om met de bodem om te gaan. We kunnen hier niet of nauwelijks aan akkerbouw doen. De omgeving verhindert simpelweg om dat op een duurzame manier te organiseren, want hiervoor is intensieve irrigatie nodig”, vertelt Francis. “Deze gronden mogen dan wel onbruikbaar zijn voor het verbouwen van gewassen, ze zijn erg nuttig als graasweiden voor ons vee.” Zo speelt de bevolking dus op een handige manier in op de moeilijke omgevingsfactoren en een alsmaar grilliger klimaat.

Daarnaast respecteren rondtrekkende veehouders het fragiele ecologische evenwicht van deze gebieden. Pastoralisme zorgt voor behoud van de vegetatie, gaat erosie tegen en optimaliseert het vermogen van de bodem om water vast te houden en koolstof op te vangen. Dit is van enorm belang in de strijd tegen klimaatverandering, want volgens de FAO slaat grasland wereldwijd 50% meer koolstof op dan bossen. “Onze veeteelt past perfect binnen het agro-ecologische plaatje: mens, dier en aarde zorgen hier voor een natuurlijk evenwicht”, besluit Francis.

 

Dit portret is afkomstig van Dierenartsen zonder grenzen, een van de partnerorganisaties van Voedsel Anders. Meer informatie over Dierenartsen Zonder Grenzen vind je op www.dierenartsenzondergrenzen.be

Groeiende beweging voor agro-ecologie

Volg Voedsel Anders Vlaanderen op