Op 17 april 2017, de internationale dag van de Boer(inn)enstrijd, richtten een aantal organisaties samen Des Brigades d’Actions Paysannes (BAP) op. Damien Charles van de vzw Quinoa en een van de coördinatoren van BAP, geeft meer uitleg over het doel van deze organisatie.

Iedereen Brigadist

Damien: “BAP is een netwerk van burgers die de boer(inn)enlandbouw willen ondersteunen en deel uitmaken van een beweging voor voedselsoevereiniteit. Om de transitie naar een eerlijk en duurzaam voedsel- en landbouwsysteem te realiseren, kiezen we voor twee strategieën. Enerzijds bieden we praktische ondersteuning aan boer(inn)en via werkdagen op boerderijen. Anderzijds organiseren we acties voor voedselsoevereiniteit en tegen het huidige agro-industriële model. Iedereen kan via onze website Brigadist worden.

BAP organiseert werkdagen op boerderijen en zet acties op voor voedselsoeveriniteit. 

Het idee voor BAP ontstond vanuit een lokaal project van Quinoa en werd verder uitgewerkt door het netwerk RESAP (Réseau de soutien à l’agriculture paysans, netwerk ter ondersteuning van de boerenlandbouw). Dat netwerk bestaat uit verschillende organisaties, burgers en collectieven en heeft als doel om ideeën uit te wisselen, te sensibiliseren en concrete initiatieven te ondersteunen. Quinoa en FIAN zorgen voor de praktische uitvoering van de BAP.

Damien: “We wilden het systeem zo gebruiksvriendelijk mogelijk maken. Boeren of boerinnen kunnen via de website een werkdag plannen. De ingeschreven brigadisten krijgen om de twee weken een nieuwsbrief met de geplande werkdagen en acties en kunnen zich onmiddellijk inschrijven. De data staan ook op de website. Bij elke werkdag coördineert een verantwoordelijke het werk van de brigadisten. De coördinatoren kregen een opleiding over de BAP en de manier waarop de werkdagen in hun werk gaan. Zo vermijden we dat die werkdagen eerder een last zijn dan een hulp. Normaal gezien slagen we erin om voor alle werkdagen voldoende Brigadisten te vinden. Het is zeer uitzonderlijk dat we een werkdag moeten annuleren.”

De naam BAP refereert naar de brigades die tijdens de Spaanse burgeroorlog in de jaren dertig het fascisme wilden bestrijden. Met de provocerende naam onderstrepen ze het bestaande conflict tussen het agro-industriële landbouwmodel en de boerenlandbouw. Damien: “Het agro-industriële model vernietigt vandaag de boerenlandbouw door essentiële grondstoffen (water, grond, biodiversiteit) te verslinden. Als we de boerenlandbouw en alle bestaande lokale initiatieven willen ondersteunen, kunnen we niet anders dan ons ook te verzetten tegen het agro-industriële landbouwmodel.”

Kloof tussen platteland en stad verkleinen

Een van de doelen van de BAP is om de kloof tussen stad en platteland te dichten. Damien: “Zeker in België ontstaan er in steden heel wat initiatieven die bijdragen aan een transitie van ons voedselsysteem. Veel boer(inn)en zijn hier echter niet bij betrokken en vragen zich af hoe deze initiatieven bijdragen aan hun situatie. Tegelijkertijd zien we dat de stedelingen vaak weinig kennis hebben van de dagelijkse realiteit op een boerderij. De werkdagen zijn daarom ook een gelegenheid om de boer(inn)enlandbouw te leren kennen en ideeën uit te wisselen. Dat versterkt de band tussen mensen uit stedelijke omgevingen en de boer(inn)en.” 

"De werkdagen zijn een uitstekende gelegenheid voor mensen uit de stad om de boerenlandbouw te leren kennen."

Daarnaast wil BAP ook twee groepen die actief zijn in de beweging voor voedselsoevereiniteit en agro-ecologie samenbrengen. Damien: “Je hebt de mensen die verandering willen brengen door zelf alternatieven te ontwikkelen. Denk aan de vele korteketeninitiatieven, de stadstuinen, de co-housing enzovoort. Zij zijn vooral voor een nieuw model. Anderzijds hebben we de activisten die zich verzetten tegen het agro-industriële model en dus eerder vertrekken vanuit een tegenreactie. Beide strategieën versterken elkaar, en dus brengt de BAP ze graag samen.”

De BAP kan op veel enthousiasme rekenen

Damien: “In het begin waren we niet zeker of de boer(inn)en dit initiatief als een meerwaarde zouden zien. Maar we krijgen positieve reacties en verschillende boer(inn)en organiseerden al meerdere werkdagen. Door mond-tot-mondreclame komen er steeds meer boer(inn)en bij. Ondertussen hebben er al meer dan 30 boerderijen een werkdag georganiseerd en zijn er 214 brigadisten ingeschreven. Het moet wel duidelijk zijn dat dit initiatief in geen geval de bedoeling heeft om de arbeidskrachten op boerderijen te vervangen. Een boer(in) kan dus niet elke maand een beroep doen op BAP.”

Een uitdaging is dat boer(inn)en soms pas zeer laat weten of ze hulp nodig hebben, terwijl veel brigadisten een overvolle agenda hebben. BAP probeert ervoor te zorgen dat de boer(inn)en zo veel mogelijk op voorhand de oproep lanceren en zorgen bovendien dat de pool van Brigadisten groot genoeg is. Ze willen ook nog meer inzetten op het versterken van de sociale band tussen de brigadisten.

Voorlopig bestaat de website alleen in het Frans. De meeste deelnemende boer(inn)en zijn dan ook in Wallonië gevestigd. Toch gingen er ook al werkdagen door op boerderij De Groentelaar in Gooik. Vlaamse boer(in)en en brigadisten die een mondje Frans spreken kunnen dus ook vandaag al deelnemen.

Bekijk hier een korte video over het initiatief: https://www.youtube.com/watch?v=dqnR9F2zH8I

Dit portret is afkomstig van FIAN Belgium, een van de partnerorganisaties van Voedsel Anders. Vind meer informatie over FIAN Belgium op de website. 

Groeiende beweging voor agro-ecologie

Volg Voedsel Anders Vlaanderen op